Avrupa Birliği (AB), gübre tedarikindeki güvenliği artırmak ve ithalata bağımlılığı azaltmak amacıyla yerli üretimi ve çiftçileri desteklemeyi hedefleyen yeni bir strateji geliştirdi. AB Komisyonu, bu kapsamda oluşturulan Gübre Eylem Planı’nı kamuoyuna duyurdu. Artan gübre maliyetleri ve kıtlığı ile mücadele eden çiftçilere yardımcı olmayı amaçlayan plan, yerli üretimi güçlendirmek ve Avrupa’nın dışa bağımlılığını azaltmak için tasarlandı.
Plana göre, yüksek gübre maliyetlerinden etkilenen çiftçilere mevcut AB tarım politikası araçları ile hedefli destek sağlanacak. Yaz ayları öncesinde açıklanması planlanan bir mali destek paketi ile çiftçilere yeni üretim dönemi için likidite yardımı yapılacak. Üye ülkelerin mevcut tarım politikası çerçevesindeki destekleri daha etkili kullanabilmesi amacıyla yeni bir yasal düzenleme hazırlanacak. Bu düzenlemede, nakit akışını destekleyecek mekanizmalar, avans ödemelerinde esneklik ve biyolojik bazlı gübrelere geçişi teşvik eden projeler yer alacak.
AB, gübre sektöründe sanayi kaybını önlemek, arz güvenliğini sağlamak ve dışa bağımlılığı azaltmak için yerli üretimi desteklemeye devam edecek. Döngüsel ekonomiyi artırmak ve emisyonları azaltmak için Avrupa’da alternatif gübrelerin kullanımını teşvik edecek. Bu bağlamda, organik ve biyolojik gübreler ile geleneksel mineral gübrelere alternatif ürünlerin yaygınlaştırılması teşvik edilecek.
Sürdürülebilir Avrupa kökenli gübrelere yönelik talebi arttırmak için resmi süreçlerin kolaylaştırılması hedefleniyor. Gübre piyasasında daha fazla şeffaflık sağlamak ve sektör paydaşları arasında diyaloğu güçlendirmek amacıyla “AB Gübre Değer Zinciri Ortaklığı” kurulacak. Bu platformda gübre üreticileri, çiftçiler ve üye ülkeler ortak çözümler geliştirmek üzere bir araya gelecek.
AB Komisyonu, gübre piyasasına ilişkin güncel veri akışını güçlendirecek ve erken uyarı mekanizmaları kurarak gerektiğinde ortak alım ya da stok oluşturma gibi alternatifleri değerlendirecek. AB, bu adımları, son yıllarda artan jeopolitik krizlerin Avrupa’nın gübre ve gıda sistemindeki kırılganlıklarını gözler önüne sermesi sebebiyle atıyor. Özellikle Orta Doğu’daki çatışmalar, enerji fiyatlarındaki artış ve Rusya ile Belarus’tan gelen gübre ithalatına yönelik kısıtlamalar, Avrupa’da gübre maliyetlerini önemli ölçüde artırdı. AB, şu anda azotlu gübre ihtiyacının yaklaşık yüzde 30’unu, fosfat bazlı gübre ihtiyacının ise yaklaşık yüzde 70’ini ithalatla karşılıyor. Bu durum, kriz dönemlerinde Avrupa’nın dışa bağımlılığını artırıyor.
