26 Mayıs 2026 tarihinde Daily Galaxy’de yayımlanan son arkeoloji raporunda, Roma İmparatorluğu’nun İspanya’ya ulaşmasından çok önceye tarihlenen bir seramik muska bulunduğu bildirildi. Bu eser, yakılmış insan kemiklerinin yanı sıra antik bir mezar içinde keşfedildi. Mezar içerisindeki cenaze ritüellerinin tamamen İber kültürüne ait olmasına rağmen, Mısır hiyeroglifleri taşıyan bu muskanın nasıl bunca uzaklığa ulaştığı arkeoloji dünyasında büyük bir tartışma yarattı. Bu keşif, Akdeniz’deki antik ticaret yollarının derinliği ve kapsamıyla ilgili mevcut bilgilerin yeniden gözden geçirilmesine sebep oldu.
FAYANS MUSKA ÜZERİNDE MÜHÜR YAZILARI BULUNDU
El Toro kazı alanında yapılan çalışmalarda, çıkarılan fayans skarabenin iyi bir şekilde korunduğu belirtildi. Eser üzerinde yapılan detaylı incelemelerde, yazıların Mısır hiyeroglifleri ve demotik karakterlerle işlendiği tespit edildi. Bu yazıtlarda, Antik Mısır’ın 26. Hanedanlığı’na ait firavunlarla doğrudan bağlantılı resmi bir unvandan bahsedildiği ortaya çıktı. Uzmanlar, muskanın yüksek sosyal statüye sahip bir tüccara veya yerel elitlerden birine ait olabileceğini öne sürüyor. Ancak araştırmacılar, muskanın Mısır’da üretildiği tarih ile İspanya’daki mezara yerleştirildiği an arasındaki zaman dilimini henüz kesin olarak belirleyemediler.
FENİKE VE PUNİK TİCARET YOLLARI KULLANILDI
Kazının başkanı arkeolog Luis Benítez de Lugo Enríquez, yaptığı açıklamada, skarabenin yarımadadaki Fenike-Punik yerleşimlerinden yerel İber toplulukları arasında gerçekleşen ticaretin bir sonucu olarak bölgeye ulaştığını belirtti. Tarihsel veriler, M.Ö. 6. yüzyılda Fenikeli tüccarların Mısır limanlarını batı İber Yarımadası’na bağlayan deniz lojistik ağları oluşturduğunu gösteriyor. Ayrıca, kazı alanının yakınındaki Habalon Nehri’nin, bu ithal ürünlerin iç kesimlere taşınmasında önemli bir su yolu olduğu düşünülüyor.
İber Yarımadası’ndaki yerel bir nekropolde Mısır kökenli bir eserin bulunması, Akdeniz bölgesindeki antik kültürler arası etkileşimin beklenenden çok daha yaygın olduğunu kanıtlıyor. Mısır, Fenike ve İber medeniyetlerini bir araya getiren bu ticari köprünün lojistik detaylarını incelemeye yönelik laboratuvar ve arşiv çalışmaları devam ediyor.
