Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Pekin ziyareti sırasında Çin lideri Şi Cinping ile bir araya geldi. Donald Trump’ın Pekin’deki temaslarının hemen ardından gerçekleşen bu görüşme, dünya gündeminde büyük yankı uyandırdı. Tiananmen Meydanı’nda Putin onuruna düzenlenen devlet töreninin ardından iki lider, Büyük Halk Salonu’nda baş başa ve heyetler arası görüşmeler gerçekleştirdi.
**Dostluk Anlaşması Yenilendi**
İki ülke, 2001 yılında imzalanan “Çin-Rusya İyi Komşuluk, Dostluk ve İşbirliği Anlaşması”nın süresini uzatma kararı aldı. Şi Cinping, 25 yıl önce imzalanan bu anlaşmanın, iki ülke arasındaki uzun vadeli dostluğun ve stratejik işbirliğinin temeli olduğunu ifade etti. Ayrıca, uluslararası sistemin hızlı bir değişim içinde olduğunu ve “güçlünün haklı olduğu orman kanunu” anlayışının yeniden ortaya çıkma riskine dikkat çekti.
**Şi Cinping’den Orta Doğu Açıklaması**
Şi, İran ve İsrail arasındaki artan gerilime dair önemli açıklamalarda bulundu. “Körfez bölgesi ve Orta Doğu, savaş ve barış arasında kritik bir dönüm noktasında. Tüm çatışmalara derhal son verilmeli ve müzakerelere dönülmelidir.” diyen Şi, enerji tedarik zincirlerindeki sorunların giderilmesi, küresel ticaretin korunması ve uluslararası düzenin istikrarı için ateşkesin elzem olduğunu vurguladı.
**Putin: İlişkiler Eşsiz Bir Güçte**
Putin, Rusya ile Çin arasındaki ilişkilerin “benzeri görülmemiş bir seviyeye” ulaştığını belirtti. Şi’yi “sevgili dost” ifadesiyle selamlayan Putin, iki ülke arasındaki ticaret hacminin son 25 yılda 30 katına çıktığını ve her yıl bu rakamın 200 milyar doları geçtiğini söyledi.
**Rusya’nın Güvenilir Enerji Tedarikçisi Rolü**
Orta Doğu’daki kriz ortamında Rusya’nın enerji alanındaki güvenilir tedarikçi konumunu sürdürdüğünü belirten Putin, “Orta Doğu’daki kriz devam ederken Rusya enerji kaynaklarında güvenilir bir tedarikçi, Çin ise bu kaynakların sorumlu bir alıcısıdır.” dedi. Ayrıca, Şi’yi önümüzdeki yıl Rusya’ya resmi bir ziyaret için davet etti.
**Çok Kutuplu Dünyaya Vurgu**
Putin, Rusya ile Çin arasındaki iş birliğinin küresel dengeler açısından büyük önem taşıdığını savunarak, “Tüm aktörlerin çıkarlarının dengelendiği çok kutuplu bir dünya düzeni oluşuyor.” değerlendirmesinde bulundu. İki ülkenin BRICS, Şanghay İşbirliği Örgütü ve G20 gibi platformlarda yakın iş birliği içinde olacağını da sözlerine ekledi.
**Görkemli Karşılama Töreni**
Şi Cinping, Putin’i Halk Büyük Salonu’nda askeri bir törenle karşıladı. Pekin’deki törende askeri bando, Rusya ve Çin milli marşlarını çalarken, çocuklar iki ülkenin bayraklarıyla “Hoş geldiniz” sloganları attı. Tören, Şi’nin birkaç gün önce aynı salonda Trump’ı ağırlamasının ardından gerçekleşmesi nedeniyle uluslararası basında dikkat çekti.
**Toplantıya Dar Formatla Başlandı**
Görüşmeler, daha az sayıda katılımcının bulunduğu “dar formatlı toplantı” ile başladı, ardından liderler heyetleriyle birlikte “geniş formatlı toplantıya” geçti. Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi’nin de Rus mevkidaşı Sergey Lavrov ile görüşmesi bekleniyor.
**Boeing Siparişi Dikkat Çekti**
Zirve öncesinde Çin Ticaret Bakanlığı, Çin’in 200 adet Boeing uçağı alacağını doğruladı. Bu açıklama, Trump’ın daha önceki vaatlerinin Pekin tarafından ilk kez resmi olarak teyit edilmesi anlamına geliyor.
**”Sevgili Dost” İlişkisi Gündemde**
Washington ile Pekin arasındaki gerilim devam ederken, Şi ve Putin’in son yıllarda kurduğu dostane ilişki dikkat çekti. İki liderin birbirlerini sık sık “sevgili dost” ve “eski dost” ifadeleriyle tanımlamaları, uluslararası ilişkilerdeki dinamikleri etkilemeye devam ediyor.
